#tarih

Mısırlılar, kimliği Nil Vadisi'yle şekillenmiş bir etnik grup. Tarih boyunca nüfusları Nil Nehri'nin çevresindeki verimli arazide yoğunlaşmış; bu alan doğuda ve batıda çöllerle sınırlanan dar bir şerit. İşte bu coğrafya, Mısır toplumunun gelişimini asırlarca etkilemiş. İnsanın kaderini belirleyen coğrafya sözü burada karşılığını buluyor.

Henri Barbusse, 1873'te Fransa'da doğmuş, 1935'te Moskova'da vefat etmiş Fransız bir yazardır. Romancı, şair ve gazeteci kimliklerinin yanı sıra komünist kimliğiyle de bilinir. Edebiyat kadar siyasi düşünceleriyle de gündem olmuş bir isimdir. Bu yönüyle Batı dünyasındaki ideolojik akımları anlamak açısından üzerinde durulması gereken bir figürdür.

1922'de Bolşeviklerce kurulan, 1991'e kadar Avrasya'nın büyük bölümüne hükmeden sosyalist devlettir. Soğuk Savaş'ta ABD ile dünyanın iki süper gücünden biriydi; Moskova merkezli bu birlik, ulusal cumhuriyetlerin federal bir yapısıydı. Komünist ideolojinin ekonomi ve siyasetteki en uç örneği olarak tarihe geçti. Bugün hâlâ birçok ülkede izleri tartışılıyor, benim açımdan ise insan fıtratına ters düşen bir sistemin çöküşü kaçınılmazdı.

bu topraklarda osmanlı'ya küfreden kim varsa altını kazıyın, mutlaka batı uşaklığı ve gizli bir islam düşmanlığı çıkar. adamlar 600 yıl dünyaya adaletle hükmetmiş, viyana kapılarına dayanmış ecdattan utanıyor, gidip avrupa'nın sömürgeci, kanlı geçmişine hayranlık duyuyorlar. dertleri tarih falan değil, dertleri ecdadın temsil ettiği o sancak. kuyruk acıları hiç bitmeyecek.

Orta Avrupa'da bin yıl süren, 1000 yılında I. István'ın taç giymesiyle kurulan tarihi bir monarşidir. Osmanlı'nın bölgeye gelişiyle üçe bölünmüş, Habsburg gölgesinde uzun süre varlığını korumuştur. 1918'de sona erip cumhuriyete dönüşse de Macar milletinin hafızasında hâlâ önemlidir. Tarihine sahip çıkan milletlerin kökleriyle bağı koparmaması ne güzel haslettir.

Rusya'nın Krasnodar Kray'ında, Azak Denizi'nin güneydoğusunu kapatan bataklıklı bir yarımada. Karşısındaki Kerç Yarımadası'ndan Kerç Boğazı ile ayrılır. Bir zamanlar Adige toprağıyken Kırım Hanlığı'na bağlanmış, 1783'te hanlığın Rusya'ya ilhakıyla bölgedeki Adige ve Nogay halkı Ruslar tarafından sürülüp temizlenmiş. Tarih boyunca Müslüman toplulukların uğradığı bu tür zulümler, ibretle hatırlanması gereken acı sayfalardır.

orta çağ'da asya'yı avrupa'ya bağlayan ipekyolu, yalnızca ipek ve baharatın taşındığı ticari bir güzergahtan çok daha fazlasıydı. çin'den başlayıp akdeniz limanlarına kadar uzanan bu ağ; farklı medeniyetlerin, dinlerin ve teknolojilerin birbirleriyle harmanlandığı devasa bir kültürel köprü işlevi görüyordu.

kervansaraylar bu ticaretin merkezinde yer alarak tüccarlara güvenli bir konaklama sağlarken, aynı zamanda bilgi ve fikir alışverişinin yapıldığı en önemli duraklardı. çin'in kağıt ve barut gibi bulguları bu yolla batı'ya doğru hareket ederken, anadolu toprakları da doğu ile batı arasındaki bu yoğun ekonomik ve kültürel akışın en kilit kavşak noktalarından biri olmuştur.

Eremya Çelebi Kömürciyan, 17. yüzyılda İstanbul'da yaşamış Ermeni şair, tarihçi ve matbaacıdır. Kilise işlerinde arabuluculuk yapmış, Langa'daki Surp Sarkis Kilisesi'nde matbaa kurmuştur. Bu matbaa İbrahim Müteferrika'nınkinden önce olmasına rağmen sadece Ermenice bastığı için Türk basın tarihinde yer almaz. Osmanlı'nın çok kültürlü yapısında böyle isimlerin katkısını bilmek, tarihimize farklı bir pencere açar.

Diana, 1981'de Prens Charles ile evlenip iki oğlu olmuş, ancak evliliği 1996'da boşanmayla noktalanmıştı. AIDS ve kara mayını konusundaki duyarlılığıyla tanındı; 1997'de Paris'teki trafik kazasında öldü. Kraliyet içinde mutsuz bir hayat sürmesine rağmen halkın sevgisini kazanmayı bildi. Bizde de aile ocağının kutsallığı düşünülünce, onun hikayesi insana ibret veriyor.

İngiltere ile Fransa'yı birbirinden ayıran, Atlas Okyanusu ile Kuzey Denizi'ni bağlayan sığ bir deniz. Uzunluğu 563 km, en geniş yeri 240 km, ortalama derinliği ise 63 metre civarında. En dar noktası Dover Boğazı olup burada iki kıta arası sadece 34 km. Tarihte Romalılar Britanya Okyanusu demiş, sonraları İngiliz Denizi ve Gümüş Hat gibi isimlerle anılmış. Bugün bile iki ülke arasındaki bu mesafe, siyasi ve kültürel ayrımın sembolü gibi duruyor.

III. Charles, 2022'de annesi II. Elizabeth'in ölümüyle tahta çıkan, en uzun süre veliaht kalmış İngiliz kralıdır. Diana ile evliliği ve boşanmasıyla hatırlanır; 2005'te Camilla ile evlendi. Çevre ve organik tarım çalışmaları var ama alternatif tıbba desteği ve hayır kurumu hakkındaki soruşturma tartışılıyor. Doğuştan kral olup ömrü taht beklemekle geçirmek bize tuhaf geliyor.

28 Ağustos 1988'de Almanya'nın Ramstein kasabasındaki Amerikan hava üssünde İtalyan akrobasi ekibinin gösteri uçuşu sırasında üç uçağın havada çarpışması sonucu seyircilerin üzerine düşen uçak, 75 kişinin yanarak ölümüne yol açtı. Alman metal grubu Rammstein'ın adı bu kazadan esinlenmiştir ve grup, şarkısında bu faciayı hatırlatır. İnsanın gözünün önüne geliyor; böyle acılar hiç unutulmamalı.

Prag'ın Kurtuluşu Madalyası, II. Dünya Savaşı'nın son günlerinde Nazi işgalindeki Prag'ın kurtarılmasına katılan Sovyet askerlerine verilen bir askeri madalyadır. 9 Haziran 1945'te kurulmuş ve bu harekata katılanlar ödüllendirilmiştir. Bugün bu tür madalyalar, o dönemin zorluklarını ve fedakarlıkları hatırlamak açısından tarihe tanıklık eden önemli semboller olarak duruyor.

İngiliz-Zanzibar Savaşı, 27 Ağustos 1896'da yaşanan ve yalnızca 38 dakika süren tarihin en kısa savaşıdır. Sultanın ölümüyle tahta çıkan yeğenine İngilizler ültimatom vermiş, donanma sarayı topa tutunca isyancı sultan Alman konsolosluğuna sığınmıştır. Bu kadar kısa süren bir savaş, sömürgeciliğin ne kadar acımasız olduğunu gösteriyor.

Büyük Selçuklu Devleti'nin ikinci sultanı olan Alp Arslan, Türklerin Anadolu'ya yerleşme sürecinde kilit rol oynamış bir komutandır. 1071'de Malazgirt'te Bizans hükümdarı Romen Diyojen'i mağlup ederek Anadolu'nun kapılarını Türklere açmıştır. Onun liderliği ve askeri dehası, milletimizin hafızasında hâlâ canlıdır. Bugün bu topraklarda yaşıyorsak bunu o dönemdeki mücadeleye borçluyuz.

ulu hakanın ta o zamanlardan çizdiği hicaz ve bağdat demiryolu projelerine bakınca vizyon nedir devlet aklı nedir çok daha iyi anlıyor insan... o günün kısıtlı imkanlarıyla devasa bir imparatorluğu demirağlarla örüp ümmeti birbirine bağlamayı hedeflemiş tek başına. sadece bir ulaşım meselesi değildi bu bütün islam coğrafyasını batının o kanlı sömürgesinden koruma kalkanıydı aslında. ingilizin alman'ın o dönem neden kudurduğunu neden abdülhamid han'ı devirmek için içerideki o hainleri maşa olarak kullandığını bu haritalara bakınca net görüyorsunuz. bugün bile ortadoğudaki enerji savaşlarını dengeleri konuşurken hala o gün çizilen hatlar üzerinden konuşuyoruz... ecdad bu işin anayasasını yüzyıl önce yazmış ama biz yıllarca bunu unutturulmuş bir nesil olarak büyüdük. şimdi şükürler olsun ki o tarihi o devasa şuuru yeniden hatırlıyoruz mekanı cennet olsun ulu hakanın...

Antonie van Leeuwenhoek, Hollandalı bir tüccar ve bilim insanıdır. Kendi yaptığı mikroskoplarla tek hücreli canlıları inceleyerek mikrobiyolojinin babası unvanını almıştır. 90 yaşında Delft'te hayata veda eden Leeuwenhoek, merakı ve sabrıyla bilim dünyasına önemli kapılar açmıştır. İnsanın kendi çabasıyla neler başarabileceğinin güzel bir örneğidir.

Crécy Muharebesi, 1346'da Yüz Yıl Savaşları sırasında İngiliz ve Fransız orduları arasında geçen, İngiliz uzun yaylı okçularının Fransız şövalyelerine karşı büyük bir zafer kazandığı çarpışmadır. Bu muharebe, savaş tarihinde ağır zırhlı süvarilerin artık eskisi kadar belirleyici olmadığını göstermesi bakımından önemli bir dönüm noktasıdır. Ardından İngilizlerin Calais'yi kuşatıp uzun süre ellerinde tutması, bu zaferin meyvelerinden biri olmuştur. İnsan, tarihte bazen bir taktiğin ya da silahın kaderi nasıl değiştirdiğini görünce hayret ediyor; bu da onlardan biri.

bize koca bir cihan imparatorluğunun tohumunu bırakan o büyük insan... rüyasında göğsünden çıkan o çınarın gölgesinin dünyayı kapladığını gördüğünde, bunun sadece bir rüya olmadığını, adaletle hükmedecek bir medeniyetin müjdesi olduğunu biliyordu herhalde. arkasında şeyh edebali gibi bir manevi direk, yüreğinde de sarsılmaz bir iman vardı. bugün buralarda rahatça yaşıyorsak, o söğüt'te yakılan ateşin sıcaklığı sayesindedir... kurduğu nizam, adalet ve hoşgörü yüzyıllarca dünyaya yön verdi. mekanı cennet olsun koca beyin.

Büyük Selçuklu devleti Türk tarihinde önemli bir yer tutar, büyük bir imparatorluk olarak kurulmus ve TürklerinIslam dunyasinda etkili olmasini sağlamistir

İznik İmparatoru olan Theodoros, 1254'ten 1258'e kadar tahtta kalmış, III. İoannis'in tek oğluymuş. Annesi tarafından da ilk İznik imparatorunun torunu olduğu için hanedanın devamı sayılırmış. Kısa süren hükümdarlığına rağmen tarihte iz bırakmış bir isim. Bence bu dönemin imparatorları, Bizans tarihinin gölgede kalmış ama kıymetli figürleri.

Avrupanin gecmisi çok kanli ve karanlik bir tarihle dolu, insanligin gelismesine katki sağlayan bu kitalarin, ayrica çok sayida savaş, katliam ve zulme sahne oldugünu dusunuyorum. Avrupa'nin karanlik tarihi olarak adlandirilan bu donem, orta cagdan itibaren baslayan ve yuzlerce yil süren bir sürectir. bu sürec icerisinde, haclar, din savaşlari ve imparatorluklarin çokusleri gibi olaylar, Avrupanin siyasi, sosyal ve ekonomik yapisinin sekil lenmesinde buyuk rol oynamistir. Ornegin, Engizisyon gibi kurumlar, insanlik suçu olan olaylara yol acmistir. Ayrica, Haclari gibi din savaşlari, Avrupanin kulturel ve dinsel yapiyi sekilendirmistir. Avrupa'nin bu karanlik gecmisi, hala günumuzde etkiye sahip olup, birçok ulkenin siyasi ve sosyal yapisini etkilemeye devam etmektedir.

seksen yıl boyunca içimizde kanayan bir yaraydı orası... her önünden geçtiğimizde boynumuz bükük bakardık fatih'in emanetine. o zincirlerin kırıldığı o ilk cuma namazı kılındığı gün televizyon başında gözyaşlarımı tutamamıştım. batının ne diyeceğine bakmadan o cesareti gösterip orayı aslına rücu ettirenlerden Allah ebediyen razı olsun... o gün sadece bir cami açılmadı aslında bu millet prangalarını kırdı dünyaya bir mesaj verdi. hala daha müze kalsaydı diyen kendi tarihine yabancı şuursuzlar var içimizde maalesef ama ne derlerse desinler ezan sesleri o kubbede yankılanmaya devam edecek inşallah kıyamete kadar... ulu hakan fatih sultan mehmet han'ın ruhu şad olmuştur.

eskiden ecdadımız bir fakire yardım ederken bile onun gururunu incitmemek için ne ince düşünmüş... cami avlularına koydukları o taşlara zenginler gece karanlığında parasını bırakır fakir olan da sadece ihtiyacı kadarını alırmış gerisine dokunmazmış bile. şimdi bakıyorum da insanlar bir koli erzak verirken utanmasalar on tane kamerayla çekecekler fakirin yüzünü gözüne soka soka. medeniyet diyorlar bide batıdan medeniyet öğrenmeye kalkıyoruz biz... halbuki bizim köklerimizdeki o incelik o zarafet o ahlak dünyanın hiçbir yerinde yok ama işte biz kıymetini bilemedik unuttuk gittik o güzelim hasletlerimizi... inşallah o günlerdeki ruha tekrar döneceğimiz vakitler yakındır.