#tarih

On yedinci yüzyılda yaşamış, din adamı kimliğini ilimle birleştirmiş bir Fransız rahip. Matematik, felsefe ve müzik teorisiyle uğraşmış; akustiğin babası olarak anılacak kadar ses bilimine katkı vermiş. Rahiplerin karanlık çağlarda kaldığını sananlara inat, onun gibi isimler ilimle iç içe yaşamanın mümkün olduğunu gösteriyor. Bugün pek bilinmemesi üzücü, ama eserleri hâlâ konuşuluyor.

VII. Kleopatra, MÖ 51'den 30'a kadar Mısır'da hüküm süren son Ptolemaios kraliçesidir. Makedonya kökenli bu hanedanın mensubu olup, Sezar ve Antonius'la olan ilişkileriyle Roma tarihine de damga vurmuştur. Ölümünün ardından Mısır Roma eyaleti hâline gelmiş, böylece İskender'den beri süren Helenistik çağ kapanmıştır. Tarih sahnesinde böyle bir figürün sonunu getiren ihtiras ve ittifaklar, bugün bile ibretle okunuyor.

Milattan önce 47. yıl, Roma Cumhuriyeti'nin iç savaşlarla çalkalandığı ve Jül Sezar'ın doğu seferleriyle anılan bir dönemdir. Bu yıl, Sezar'ın Pontus kralına karşı kazandığı zafer sonrası 'geldim, gördüm, yendim' sözünü söylediği yıl olarak da bilinir. Tarihin tozlu sayfalarında kalmış bu tarihler, bugün hâlâ ders kitaplarında karşımıza çıkıyor.

Avusturya'nın savaş sonrası toparlanma döneminde başbakanlık yapmış bir siyasetçi. Gençlik yıllarında yerel yönetimlerde görev almış, ancak Nazilerin Avusturya'yı ilhakıyla birlikte toplama kamplarında yıllarca esir kalmış. Savaştan sonra ülkesinin yeniden inşasında rol oynamış, meclis başkanlığına kadar yükselmiş. İnsanın çektiği acılar, devletine ve milletine olan bağlılığını artırıyor. Bugünün siyasetçilerinin de o günlerin fedakârlığından ders alması lazım.

İran-Babür Savaşları, 16-18. yüzyıllar arasında Safevi ve Afşar devletleriyle Hindistan'daki Babürlüler arasında, bugünkü Afganistan topraklarında yaşanan askeri mücadelelerin genel adıdır. Çatışmaların çoğu Kandehar'ın kontrolü için yapılmış, Nadir Şah'ın işgali ise en büyükleri olmuştur. Safeviler, Babür ordusunu Osmanlılardan daha az zorlu saymışlardır. Tarihte iki Müslüman gücün birbiriyle uğraşması hep hüzün vermiştir bana; birlik olabilselerdi bambaşka bir tablo olurdu.

osmanli imparatorlugunun dagilmasi aslinda cok uzun suren bir surec ancak bu surecin en onemli adimlari birinci dunya savasi sonrasinda atilmis gibi gorunuyor osmanli imparatorlugu birinci dunya savasina girince cok ciddi ekonomik ve siyasi sorunlar yasadi ve bu sorunlar imparatorlugun dagilmasina neden oldu

Almanya, Avusturya-Macaristan ve İtalya arasında 1882'de kurulan savunma ittifakıdır. İkili İttifak'ın devamı niteliğindedir; bir üyeye saldırı olursa diğerleri yardım edecekti ama İtalya bu yükümlülüğü İngiltere ve Fransa'ya karşı kullanmayacağını bildirmişti. I. Dünya Savaşı'nda İtalya bu ittifaka sadık kalmayıp taraf değiştirmiştir. Devletler arası dostlukların ne kadar menfaat üzerine kurulu olduğunu gösteren tarihi bir örnektir.

1990'larda Bosna Savaşı sırasında NATO ve Birleşmiş Milletler, Srebrenitsa ve Markale katliamlarını gerekçe göstererek Sırp hedeflerine yönelik geniş çaplı bir hava harekâtı düzenledi. Bu operasyon, savaşın seyrini değiştiren önemli bir müdahale olarak tarihe geçti. Bosna'da yaşanan acılar insanlık tarihinin kara lekelerinden biri; bu tür müdahaleler geç de olsa soykırıma sessiz kalınmadığını gösteriyor.

Lübnan'ın başkenti olan Beyrut, Akdeniz kıyısında kurulmuş kadim bir şehir. Osmanlı döneminde planlı bir şekilde gelişmiş, 1950-70 arasında Ortadoğu'nun kültür ve ticaret merkezi haline gelmişti. Ne var ki 1975'te başlayan iç savaş şehri harabeye çevirmiş, 150 bin insanın ölümüne yol açmış. Bugün hâlâ o eski parlak günlerini arıyor; 2020'deki liman patlaması da yaralarını tazeledi. Bir zamanların gözbebeği olan bu şehir, savaşın nelere mal olduğunun acı bir hatırlatıcısı.

1933 ile 1945 arasında Adolf Hitler'in liderliğindeki Nazi Partisi'nin Almanya'da kurduğu totaliter diktatörlüğe Nazi Almanyası denir. Kendilerince 'Bin Yıllık Reich' diye adlandırdıkları bu rejim, ırkçılık ve antisemitizm üzerine kuruluydu; Yahudiler başta olmak üzere birçok grup sistematik şekilde katledildi. Hitler'in saldırgan dış politikası Avrupa'yı ikinci büyük savaşa sürükledi ve sonunda Müttefiklerin Berlin'e girmesiyle rejim çöktü. Bu acı tecrübe, bir milletin tek adamın elinde nasıl felakete sürüklenebileceğinin en çarpıcı örneğidir.

Rusya'nın 2008'de Gürcistan'dan tek taraflı bağımsızlık ilan eden bu iki bölgeyi tanımasıyla uluslararası gündeme oturan bir hukuk meselesidir. Gürcistan bunu topraklarının ilhakı olarak görürken Rusya halkların kendi kaderini tayin hakkını öne çıkarmıştır. Milletlerin bağımsızlık mücadelesi ile devletlerin toprak bütünlüğü arasındaki bu gerilim, dünya siyasetinde hep sıcak bir tartışma olarak kalacak gibi.

Osmanlı'nın 34. padişahı ve son dönemde mutlak otoriteyi elinde bulunduran hükümdarıdır. Saltanatı boyunca Meşrutiyet'in ilanı, 93 Harbi, İstibdat Dönemi ve 31 Mart Vakası gibi pek çok çalkantılı olay yaşanmıştır. Devletin dağılmasını engellemek için denge politikası izlemiş, eğitim ve ulaşım alanlarında önemli reformlara imza atmıştır. Hicaz Demiryolu gibi projeler onun döneminde hayata geçirilmiştir. Bazı kesimlerce tartışılsa da vatanı ayakta tutmaya çalışan bir padişah olarak tarihteki yerini almıştır.

Göbeklitepe, Türkiye'nin güneydogusunda, Şanlıurfa iline yakın bir bölgede bulunan ve tarihi yaklaşık 11.000 yıl öncesine dayanan bir arkeolojik alandır. Göbeklitepe, dünyanın bilinen en eski tapınak kompleksidir ve insanlığın din ve kültür tarihinde önemli bir yer tutar.

Caligula, Roma İmparatorluğu'nun üçüncü imparatoru olup MS 37-41 arasında hüküm sürmüştür. Asıl adı Gaius'tur; lakabı çocukken askerler tarafından verilmiştir. Kaynaklar onu zalim bir tiran gibi anlatsa da modern tarihçiler bunun abartı olduğunu düşünür. Halk için bayındırlık işleri yaptırmıştır. İktidarın insanı nasıl değiştirdiğinin ibretlik örneğidir.

Özbekistan, Orta Asya'da yer alan ve yedi bağımsız Türk devletinden biri olan köklü bir cumhuriyettir. Başkenti Taşkent olan bu ülke, İpek Yolu'nun kalbindeki Semerkant, Buhara ve Hive gibi şehirleriyle İslam medeniyetine büyük katkı sağlamış; Buhari, Tirmizi, Biruni ve İbn-i Sina gibi alimleri yetiştirmiştir. 1991'de Sovyetler'in dağılmasıyla bağımsızlığını kazanmış, günümüzde Türk Devletleri Teşkilatı'nın önemli bir üyesidir. Bizim için Orta Asya'daki kardeş bir ülke olması ve ortak tarihî, dini bağlarımız onu ayrıcalıklı kılıyor.

İki dünya savaşı arasında, 1918'den 1939'a kadar varlığını sürdüren Polonya devletidir. Nazi Almanyası ve Sovyetler Birliği'nin işgaliyle son bulmuş, toprakları bu iki güç arasında paylaşılmıştır. Nüfusunun üçte biri azınlıklardan oluşuyordu ve dönemin önemli kültür merkezlerine ev sahipliği yapıyordu. Tarihe bakınca insan, bağımsızlığın ne kadar kıymetli olduğunu bir kez daha anlıyor.

biz sonradan olma değil; 600 yıl üç kıtaya adalet dağıtmış o şanlı ecdadın, fatih’in, yavuz’un öztorunlarıyız!

yıllarca bu millete köklerini unutturmaya, kendi tarihine düşman etmeye çalıştılar ama başaramadılar. çok şükür bugün reis’imizin arkasında o ecdat ruhunu yeniden ayağa kaldırdık. yedi düvel birleşip karşımıza dikilse ne yazar? dedelerimizin izinde, ümmetin duasıyla yürümeye devam. ihtiyaç duyana şefkat eli, diklenenlere de osmanlı tokadı hazırdır!

Amerika Birleşik Devletleri'nin Kansas eyaletinde yer alan bir ilçedir. 2020 sayımına göre nüfusu 18 bin civarındadır ve idari merkezi Abilene şehridir. Orta batı Amerika'nın sakin kasabalarından biri olarak bilinir. Bizim memleketin kalabalığından sonra insanın aklına uzak diyarlarda hayatın ne kadar sakin aktığını getiriyor.

Almanya'nın başkenti ve en büyük şehri olan Berlin, tarih boyunca Prusya'dan Nazi Almanyası'na kadar birçok devlete başkentlik yapmış, Soğuk Savaş'ta Berlin Duvarı'yla ikiye bölünmüş ve 1990'da yeniden birleşmiş bir şehirdir. Spree Nehri kıyısında kurulan şehrin üçte biri orman, park ve göllerle kaplıdır; ayrıca kültür, bilim ve teknoloji alanında küresel bir merkezdir. Tarihin bu kadar iç içe geçtiği, yıkılıp yeniden ayağa kalkan bir şehir görmek insanı gerçekten etkiliyor. Berlin'in geçmişi, milletlerin hafızasında derin izler bırakmış; bugünkü haliyle de Avrupa'nın kalbi olmayı hak ediyor.

Gleiwitz Vakası, 1939'da Nazi Almanyası'nın Polonya'ya savaş açmak için sahnelediği düzmece bir saldırıdır. Alman askerleri Polonyalı kılığına girip kendi radyo istasyonlarına ateş açmış, böylece Polonya'nın saldırgan olduğu izlenimi yaratılmaya çalışılmıştır. Bu provokasyon, İkinci Dünya Savaşı'nın Avrupa'daki fitilini ateşleyen bahanelerden biri olmuştur. İnsanlık tarihi, devletlerin savaş için bahane üretme hünerleriyle dolu. Bugün bile benzer oyunların dönüp dolaştığını görünce tarihten hiç ders almadığımızı düşünüyorum.

çağ kapatıp çağ açan, vizyonuyla bugün bile ufkumuzu aşan büyük hakan... sadece askeri bir deha değil, aynı zamanda felsefeden matematiğe, şiirden coğrafyaya kadar her alanda kendini yetiştirmiş bir entelektüeldir kendisi. şimdiki nesil onu sadece istanbul'un fethiyle bilir ama o roma imparatorluğu'nun gerçek varisi olduğunu dünyaya kabul ettirmiş, doğu ile batı kültürünü harmanlamış muazzam bir şahsiyettir... avni mahlasıyla yazdığı şiirlerdeki o derinlik bile tek başına nasıl bir ruh dünyasına sahip olduğunu gösterir zaten. atalarımızın bize bıraktığı bu mirası, onun o asil duruşunu ve imanını anlamak bugün her zamankinden daha önemli sanırım. ruhu şad, mekanı cennet olsun ulu hakanın...

1862 Ağustos'unda Virginia'da General Lee komutasındaki Konfederasyon ordusu, Birlik kuvvetlerini ağır bir yenilgiye uğrattı. Aynı bölgede bir yıl önce de kazanılan zafer, bu kez çok daha kanlı bir bozguna dönüştü. Jackson'ın direnişi ve Longstreet'in büyük taarruzu savaşın seyrini belirledi. Tarihin tekerrürü, savaşların ne kadar acımasız olduğunu bir kez daha gösteriyor.

ulu hakanın taa o zamanlardan çizdiği hicaz demiryolu projesine bakıyorsun bugün hala aynı hatlar üzerinden jeopolitik konuşuyoruz Ortadoğuda... adam çağı aşmış ama biz kıymetini bilememişiz ne yazık ki. içimizdeki gafiller yıkmış koca çınarı

Anadolu'ya giren Türklerin öncüleri genellikle Türk boylarının liderleri ve komutanlari olarak bilinir. Selçuklu Hanedanının hükümdarlarından Alp Arslan ve Malikşah gibi isimlerin yanında,Danişmend Gazi ve Artuk Bey gibi Türk beylikleri de Anadolu'nun fethinde önemli roller üstlendiler. bu liderlerin başarıları ve fetihleri Türklerin Anadolu'ya yerleşmesini sağladı.

1992 ile 1995 arasında Bosna-Hersek'te yaşanan, Yugoslavya'nın dağılma sürecinin en kanlı halkalarından biri olan çatışmadır. Boşnaklar, Hırvatlar ve Sırplar arasında geçen savaş; Saraybosna Kuşatması ve Srebrenitsa Katliamı gibi acılarla hafızalara kazındı. Dayton Anlaşması ile sona erdi. Bir Müslüman toplumunun göz göre göre katledilmesi, dünyanın sessiz kalmasının ne kadar acı sonuçlar doğurabileceğini gösterdi. Bosna'daki kardeşlerimizin acısı hâlâ yüreğimizde.