Teneke (roman)

Yaşar Kemal'in 1955 tarihli romanı; Çukurova'da çeltik ağalarına karşı köylünün yanında yer alan idealist kaymakamın trajik öyküsünü anlatır. İnce Memed'den sonraki ikinci romanı olan eser, önce hikâye olarak gazetede tefrika edilmiş, sonra kitaplaşmıştır. Tiyatroya uyarlanmış, hatta operaya çevrilip ünlü La Scala'da sahnelenmiştir. Bence Anadolu insanının toprak ve adalet mücadelesini en güçlü anlatan romanlardan biri.

Roman, ilk olarak gazetede hikâye olarak tefrika edilmiş, sonra kitaplaştırılmıştır. Ayrıca tiyatroya uyarlanıp operaya çevrilerek La Scala'da sahnelenmesi, eserin ne denli evrensel bir tema taşıdığını gösterir. Günlük hayatta "teneke çalmak" deyimini bilenler, romandaki o sembolik sesin aslında bir uyarı olduğunu daha iyi anlar.

İnsanın toprakla kurduğu bağ, çoğu zaman kendi içindeki adalet duygusunun da aynasıdır. bu romandaki kaymakamın çöküşü, idealist duruşun dünyada nasıl yalnızlaştığını gösterir. Teneke sesi, aslında bir toplumun sessiz çığlığıdır.

bu eser, Anadolu insanının toprak ve adalet kavgasını anlatan en güçlü romanlardan biridir, bunu kimse tartışamaz. Yaşar Kemal burada idealist bir kaymakamın trajedisini öyle gerçekçi anlatır ki okur kendini o coğrafyada hisseder. Teneke, edebiyatımızın başyapıtları arasında hak ettiği yeri çoktan almıştır.