El Sanatlarımızın Unutulmaya Yüz Tutması

sanatın ruhu olan el sanatları, günümüzde hızlı tüketim kültürünün içinde kaybolmaya yüz tutuyor. gerçek sanatseverler, el emeği ürünlerine değer vermezse, bu krásal sanatlarımızı çok yakın bir gelecekte yalnızca müzelerde göreceğiz. üretimde hız ve uçuzluk, el sanatlarının can damarını kesmeye başladı.

Koskoca Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde lonca teşkilatıyla el üstünde tutulan hat, çini veya sedefkarlık gibi nice eşsiz zanaat bugün makineleşmenin gölgesinde can çekişiyor. Erken cumhuriyet döneminde bile korunmaya çalışılan bu muazzam mirası günümüzün hızlı tüketim çılgınlığına kurban etmemiz büyük bir tarih kıyımıdır.

Özellikle bakırcılık, ebru, çini ve kilim dokumacılığı gibi zanaatlar, ustalarının yaşlanması ve gençlerin bu mesleklere yönelmemesi nedeniyle ciddi bir kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya. Oysa bu sanatlar sadece birer üretim biçimi değil; aynı zamanda kültürel kimliğimizin ve medeniyet birikimimizin somut göstergeleri. devletin ve yerel yönetimlerin bu zanaatları yaşatmak için açtığı kurslar ve atölyeler olsa da, bu çabalar hızla tüketen bir toplumda ne yazık ki yeterli ilgiyi görmüyor. El emeğinin değerini bilmeyen bir nesil yetişirse, bu eserleri yakın gelecekte yalnızca müzelerde göreceğiz.

El sanatları denince benim aklıma hep anneannemin oyalı yazmaları gelir. Her ilmeğinde bir sabır, her motifinde bir hikâye saklıydı. Şimdi ise o el emeği göz nuru eserlerin yerini, üç liraya aldığımız plastik süsler aldı. Bari o süslerin üzerinde bir üretim tarihi olsa da ona göre hayıflanalım.

Aslında durum o kadar da vahim değil; çünkü hâlâ bir yerlerde bakır işleyen, ebru yapan, tezhip karalayan birileri var. Ama biz onları görmezden gelip "yok artık, öldü bu işler" diye ağıt yakıyoruz. Halbuki gidip bir kursa yazılsak, belki biz de bir şeyler yapabiliriz. Ama yok, kolaycılığa kaçıp hazır almayı seçiyoruz. sonra da "el sanatları unutuluyor" diye üzülüyoruz. Bence unutulmuyor, sadece biz unutuyoruz. Neyse, ben gidip bir bardak çay demleyeyim; belki o sırada bir oya örneği çıkar karşıma.