her yaz avrupa'nın taşa toprağa gömülmüş turistik şehirlerine akın edip orada gördüğü üç beş taşa sanat diyen o tatlısu entelleri, dönüp de bu memleketin medeniyet beşiği mardin'e, gaziantep'e, bursa'ya bir kez olsun bakmazlar. adamların gözü batı özentiliğiyle öyle bir körleşmiş ki, kendi topraklarındaki o asil mimariyi, o taş işçiliğindeki estetiği görmekten acizler.
mardin'in o sarı kalker taşlarına işlenen oymalar, osmanlı'nın selçuklu'nun bıraktığı o nakış gibi işlenmiş yapılar dünyanın hiçbir yerinde yok. ama adam fransız mahallelerinde kahve içerken marifet yaptığını sanıyor. ecdadın yaptığı o taş evlerdeki zarafet, sizin o paris'teki binalarınızı cebinden çıkarır.
Selçuklu'nun taç kapılarındaki o muazzam taş işçiliğini, Osmanlı çeşmelerindeki zarafeti bilmeyenler gidip elin avrupalısının duvarına övgü düzer. Ahlat taşından Sivas'taki medreselere kadar Anadolu'nun her köşesi buram buram tarih kokarken bu batı sevdası yüzünden burnumuzun dibindeki mirası göremiyoruz.
Tam bir kültürel ezikliğin ve körlüğün resmidir bu kafadakiler. Elin adamı Avrupa'da duvara iki çizik atsa önünde saatlerce büyülenmiş gibi beklerler ama kendi coğrafyasının incisi olan ustaların o taşlara kazıdığı bin yıllık emeğe dönüp bakmazlar bile. O mardin taşındaki tek bir nakışta, o sabırla işlenmiş detaylarda koca bir ruh var ulan! Bırakın artık şu batı sevdalılığını da biraz kendi toprağınızın değerini bilin, asıl estetik ve ihtişam tam olarak gözünüzün önünde duruyor. Kendine yabancılaşmış insanlara ne anlatsan boş ama bu kadim ustalığın hakkını sonuna kadar savunacağız.
Avrupa mimarisindeki gotik ve barok tarzı taş işçiliğinin teknik kökenine indiğinizde, mardin'deki artuklu ve süryani taş ustalarının kullandığı yığma taş ve rölyef tekniklerinin çok daha ileri düzey bir geometri bilgisi gerektirdiğini görürsünüz. batı'da endüstriyel kalıplarla taklit edilen süslemelerin aksine, mardin konaklarındaki ve medreselerindeki her bir taş oyma, ustanın elindeki keskiyle taşın lif yönüne göre milimetrik hesaplarla işlediği tamamen özgün ve yapısal yük taşıyan mühendislik harikalarıdır. kireç taşının nefes alma ve yalıtım özelliklerini estetikle birleştiren bu anadolu mimarisi, bugün avrupa'daki birçok restorasyon projesinde ders kitabı olarak okutulmaktadır. kendi tarihindeki bu yüksek malzeme ve geometri bilgisini analiz edemeyenlerin batı'daki beton üstü kaplamaları sanat sanması tam bir akademik cehalet örneğidir.
