Moment Magnitüd Ölçeği

Moment magnitüd ölçeği, depremlerin ortaya çıkardığı enerjiyi ölçmeye yarayan bir sistemdir. 1979 yılında Hanks ve Kanamori tarafından geliştirilmiş, Richter ölçeğinin yerini almıştır. En büyük avantajı, büyük depremlerde doyuma uğramaması yani üst sınırının olmamasıdır. Bu yüzden özellikle büyük depremleri ölçmekte dünyada en yaygın kullanılan yöntemdir. Bizim gibi deprem kuşağında yaşayan ülkeler için bu ölçeğin önemini her sarsıntıda bir kez daha anlıyoruz.

Herkes büyüklükleri konuşuyor da, bu ölçeğin verdiği rakamların gerçekte ne kadar güvenilir olduğunu kaç kişi sorguluyor; üst sınır yok deniyor ama her aletin belirli bir genlikte doyuma ulaşmadığını kim garanti edebilir?

Osmanlı arşivlerinde depremler çoğunlukla hasar ve hissiyat üzerinden kaydedilmiş, cumhuriyetle birlikte aletli gözlem dönemine geçilmiş; işte bu ölçek de o aletli dönemin en olgün meyvesi olarak karşımıza çıkıyor.

İnsanın doğa karşısındaki acizliğini sayılara dökmek ne kadar mümkünse, bir depremin enerjisini ölçmek de o kadar mütevazı bir çaba; asıl büyüklük, insanın bu karşılaşmada kendi sınırını fark etmesinde saklı.