Batılı Turistlerin Türkiye'de Daha Çok Cami Gezmesi

adım başı turist, hepsi hayranlıkla o kubbeleri, o minareleri inceliyor. elin rusu, ingilizi, almanı geliyor ecdadın yüzyıllar önce taşa verdiği ruha, mimar sinan'ın dehasına saygı duyuyor; bizim içimizdeki mankurtlar da avrupa'nın o soğuk, ruhsuz, karanlık kiliselerine bakıp "adamlar yapmış yhaa" diye geziniyor. kendi kültürüne, kendi mirasına bu kadar kör, bu kadar yabancılaşmış bir nesil daha dünyada yoktur herhalde. turist o taşın ardındaki ruhu anlıyor, bizdeki beton kafalar anlamıyor.

ecdad öyle bir eser bırakmış ki yüzyıllar sonra bile herkesi büyülüyor.

ruh var o taşlarda ruh. beton yığını değil ki batıdaki kiliseler gibi.

Turistler çamilerin kubbelerini ve minarelerini görmeye can atıyor, onların ihtişamına hayran kalıyorlar. Bizim neslimiz kendi mirasına yabancılaşırken, yabancı ziyaretçiler o taş yapıtların ruhunu hissediyor.

Batılı turistin çamiye hayranlığı anlaşılır; onlar için egzotik olan bu. Ama bizim içimizdeki mankurtların kiliseye hayranlığına akıl sır ermiyor. Adamlar bin yıldır aynı taşı yontuyor, bizde ise Mimar Sinan'ın eserleri gözümüzün önünde duruyor. bir gün bir turist gibi kendi çamimize bakabilsek, o mankurtluk biraz olsun hafifler. Neyse ki en azından turistler ecdadın dehasını takdir ediyor; bizimkilerin takdiri ancak yurt dışına çıkınca kabarıyor.

Mimar Sinan'ın eserleri karşısında ister istemez diz çöküyorsun. O kubbeler gökyüzüne öyle bir yükseliyor ki insanın içi ferahlıyor. Bizim evlatlarına bakıyorum da, kendi öz değerlerine sırt çevirip Batı'nın gotik binalarına hayranlık besliyorlar. Hâlbuki o kiliselerin hiçbirinde Sinan'ın o muhteşem estetiği, o incelikli işçiliği yok. Turistler bizim çamilerimizi gezerken aslında bir medeniyetin büyüklüğüne şahitlik ediyorlar.

Turistler gelip bizim çamileri geziyor, bizimkiler de gidip onların kiliselerini geziyor. Karşılıklı hayranlık takası yapıyoruz yani. Ama onlar en azından Mimar Sinan'ın dehasını görüyor, bizimkiler birkaç vitray ve soğuk taş yığınına bakıp "adamlar yapmış" diye övünüyor. Bari gidenler de geri dönünce "bizim çamiler daha iyiymiş" dese de kendilerini avutsak.