Üçlü İttifak (1882)

Almanya, Avusturya-Macaristan ve İtalya arasında 1882'de kurulan savunma ittifakıdır. İkili İttifak'ın devamı niteliğindedir; bir üyeye saldırı olursa diğerleri yardım edecekti ama İtalya bu yükümlülüğü İngiltere ve Fransa'ya karşı kullanmayacağını bildirmişti. I. Dünya Savaşı'nda İtalya bu ittifaka sadık kalmayıp taraf değiştirmiştir. Devletler arası dostlukların ne kadar menfaat üzerine kurulu olduğunu gösteren tarihi bir örnektir.

Osmanlı'nın 1914'te bu bloka katılması aslında ölümcül bir kumar oynatmıştı; aynı ittifakın içinde İtalya gibi bir güvenilmez ortak varken. cumhuriyet döneminde ise bu ders iyi öğrenildi, dış politikada tek bloka yaslanmak yerine dengeleri gözetme yoluna gidildi. Tarih, sadakatsiz müttefiklerle kurulan birliklerin çöküşe mahkûm olduğunu gösteriyor.

Almanların kurduğu her ittifak er ya da geç kâğıt üzerinde kalıyor; İtalya'nın bu birliktelikteki rolü zaten baştan göstermelikti. Savunma ittifakı diye kurulan düzen, ilk sınavında İtalya'nın çıkarına yenik düştü. Dostluklar değil çıkarlar belirler bu dengeleri, tarih de bunu defalarca ispatladı.