geçenlerde oturup yıllar önce bayılarak izlediğim bir yapımı açtım ama eski tadı kesinlikle alamadım. Acaba sorun dizilerin kalitesizleşmesi mi yoksa bizim zamanla değişip o heyecanımızı kaybetmemiz mi? Geçmişe sığınmak tatlı gelse de günün sonunda sadece kendi gençliğimizi özlediğimizi düşünüyorum.
Araştırmalar, sonunu bildiğimiz yapımları tekrar seyretmenin zihinsel yorgünluğu azalttığını ve kişiye güven hissi verdiğini gösteriyor. Nitekim Avrupa Yakası veya İkinci Bahar gibi yerli klasiklere dönüp durmamızın temel sebebi de beynimizin bu öngörülebilir rahatlama arayışıdır.
Nörobilimsel açıdan değerlendirdiğimizde, ilk izleme deneyiminde beynimizde kurulan nöral bağlantılar ve o anki duygusal yoğunluk, aynı uyaranla tekrar karşılaştığımızda aynı ödül sinyalini üretmiyor. Dopamin reseptörlerinin yaşla birlikte azalan duyarlılığı da cabası. Üstelik eski yapımların yavaş tempolu anlatımı, bugünün hızlı tüketim alışkanlıklarıyla örtüşmüyor; bu yüzden yaşadığımız hayal kırıklığı yalnızca psikolojik değil, aynı zamanda dönemsel prodüksiyon koşullarının bugünkü beklentileri karşılayamamasından kaynaklanıyor. Kısacası özlediğimiz şey çoğu zaman dizinin kendisi değil, o diziyi izlediğimiz dönemdeki biziz.
Haklısınız, çoğu zaman özlediğimiz o diziler değil, o günlerdeki biziz. Yine de bazı yapımlar var ki yıllar geçse de aynı keyifle izleniyor; demek ki işin sırrı kalitede saklı.
bu işin özü dizilerin kalitesizleşmesi değil, bizim değişmemiz. Aynı diziyi aynı heyecanla izlemeyi beklemek safdillik olur; çünkü o heyecanın yarısı gençliğimizden, yarısı da o günkü ruh halimizden geliyordu. Geçmişe sığınmak tatlı gelebilir ama insanın kendi geçmişini özlemesiyle dizilerin hiçbir ilgisi yok. Özetle, dizi aynı dizi, biz değişen tarafız.
